Sözlü mülakat
Üstteki başlıklar kanun ve açık ilandan. Alttaki liste, adayların kendi girdiği sorular. İkisi aynı şey değil. Kurumun iç kartı burada yok.
- 1. Önce maddeyi doğru ayır. Önleme başka, adli arama başkadır.
- 2. Cevabı kısa tut. Bilmediğin hükmü kesin söyleme.
- 3. Komisyon başka soru da açabilir. Aşağıdaki liste garanti değildir.
Anayasa
- m.2: Türkiye Cumhuriyeti, toplumun huzuru, millî dayanışma ve adalet anlayışı içinde, insan haklarına saygılı, Atatürk milliyetçiliğine bağlı, başlangıçta belirtilen temel ilkelere dayanan, demokratik, laik ve sosyal bir hukuk devletidir.
- m.6: Egemenlik kayıtsız şartsız milletindir. m.9: Yargı yetkisi Türk milleti adına bağımsız ve tarafsız mahkemelerce kullanılır.
- m.10: Kanun önünde eşitlik. Aynı durumda olanlara aynı işlem uygulanır. Eşitlik, herkese aynı ceza demek değildir.
- m.13: Temel hak ancak kanunla ve Anayasa’daki sebeple sınırlanır. Sınırlama ölçülüdür. Ölçülülük; elverişli, gerekli ve orantılı olmayı birlikte ister. Yönetmelik, kanunun açmadığı bir yasak koyamaz.
- m.17: Kişinin maddi ve manevi varlığı. m.19: Kişi hürriyeti kanundaki şekle bağlıdır. m.20 özel hayat, m.21 konut dokunulmazlığı, m.22 haberleşme. Her biri ayrı korumadır.
- m.36 hak arama ve adil yargılanma. m.38 suç ve cezada kanunilik, masumiyet karinesi ve lehe olan kanunun uygulanması.
- m.90: Usulüne göre yürürlüğe konmuş temel haklara ilişkin milletlerarası andlaşma, kanunla çatışırsa andlaşma hükmü esas alınır.
- m.125: İdarenin her türlü eylem ve işlemine karşı yargı yolu açıktır. m.138: Mahkeme kararı bağlar. Kolluk kararı değiştiremez.
- m.137 üç hâli yukarıdaki bloktadır. Suç teşkil eden emir, yazılı ısrarla kurtarılmaz.
2559: durdurma, önleme, zor
- m.4/A durdurma ve kimlik sormadır. Amaçlar sınırlıdır: suç veya kabahati önlemek, failin yakalanması ve kimliği, yakalama emri veya zorla getirme, kişi veya toplum bakımından mevcut ya da muhtemel tehlike.
- Durdurma için makul sebep gerekir. Sebep, polisin tecrübesine ve durumdan edindiği izlenime dayanır. Süreklilik ve keyfilik oluşturacak durdurma yasaktır. Sebep kişiye bildirilir. Süre, işlemin gerektirdiği süreyi aşamaz. Sebep kalkınca kişi ve araç ayrılır.
- Durdurulan kişide silah veya tehlikeli eşya bulunduğuna dair yeterli şüphe varsa, zarar vermeyi önleyecek tedbir alınır. Bu, ev araması değildir.
- m.9 önleme aramasıdır. Dayanak sulh ceza hâkiminin kararıdır. Gecikmesinde sakınca varsa mülki amirin yazılı emri işletilir. Talepte makul sebep gerekçesi yazılır. Kararda veya emirde sebep, konu ve kapsam, yer, zaman ve süre bulunur.
- Önleme araması toplantı çevresi, genel kurul çevresi, halkın toplandığı yer, okulun kanundaki hâlleri, umumi yer ve toplu taşıma ile sınırlıdır. Konutta, yerleşim yerinde, kamuya açık olmayan işyerinde ve eklentisinde önleme araması yapılamaz.
- m.13 zor kullanma, m.16 silah kullanmadır. Kademe bedenî kuvvet, maddi güç, sonra silahtır. Silah son çaredir. Ölçü m.13 ile Anayasa m.13’ten birlikte okunur. Uyarı atışının güncel cümlesi kanun metnindedir, ezber özetinde değil.
5271: adli işlem
- CMK m.2 suçüstü tanımı: suç işlenirken, henüz işlenmişken, fiilden hemen sonra takip veya fiilin az önce işlendiğini gösteren eşya ya da izle yakalanma.
- m.90 yakalamadır. Her şüpheli suçüstü değildir. Kimlik tespiti yapılamayan veya kaçma şüphesi bulunan hâller maddede ayrıca yazılıdır.
- m.91 gözaltıdır. Yakalama, kendiliğinden gözaltı süresi başlatmaz. Süre ve uzatma m.91’dedir. Eski saat ezberi, madde değişmişse yanlıştır.
- m.116 adli aramadır. Suç şüphesine dayanır. Şüpheli veya sanığın üstü, eşyası, konutu, işyeri ve ona ait diğer yerler aranabilir. Konutta önleme araması yoktur. Konut için adli yolun kararı gerekir.
- m.119: kural hâkim kararıdır. Gecikmesinde sakınca bulunan hâlde Cumhuriyet savcısının yazılı emri, savcıya ulaşılamıyorsa kolluk amirinin yazılı emri işletilir. Konut, işyeri ve kamuya açık olmayan kapalı alanlardaki emir yirmi dört saat içinde hâkim onayına sunulur. Hâkim kararını derhal açıklar.
- Önleme aramasının mülki amir emri ile adli aramanın savcı emri karıştırılmaz. Biri 2559 m.9, diğeri 5271 m.119’dur.
- Hukuka aykırı delil, CMK m.217 ve Anayasa m.38 çerçevesinde hükme esas alınamaz. Yasak delili ‘sonra düzeltirim’ diye dosyaya koymak işlemi hukuka uygun yapmaz.
Rütbe ve 3201 m.55
- Amir olmayan sıra: polis memuru, başpolis memuru, kıdemli başpolis memuru. Bunlar amir rütbesi değildir.
- Amir sırası: komiser yardımcısı, komiser, başkomiser, emniyet amiri, 4. sınıf, 3. sınıf, 2. sınıf, 1. sınıf emniyet müdürü, sınıf üstü emniyet müdürü.
- Bekleme: 4, 4, 3, 3, sonra müdür rütbelerinde 2’şer yıl. 1. sınıfın 1. derecesi ve sınıf üstü yaş haddidir. Süre, kurul ve kadro birlikte aranır.
- Meslek içi komiser yardımcılığı: fiilen iki yıl, lisans, yazılı sınav, sözlü sınav, ilk derece amirlik eğitimini bitirme. Biri eksikse atama olmaz. İhtiyaç yoksa sınav açılmaz.
- PAEM 11. dönem basını: 149 kontenjan, son iki performans iyi veya çok iyi, iki yıllık eğitim. Yaş haddi ve belge listesi duyurudadır.
- 7068 sayılı Kanun genel kolluk disiplin cezalarının kanunudur. Tutanaktaki yazım hatası ile meslekten çıkarma aynı bent değildir.
- 7587 kadro oranını değiştirdi, m.55’teki bekleme yılı tablosunu bu özetin kaynağında değiştirmedi. Oran ile yıl ayrı sorulur.
Olay ayrımı
- İki kişi sokakta tartışıyor, suç şüphesi yok. İşlem 4/A ve ayırmadır. m.9 konutu açmaz.
- İhbar, belirli bir evde suç delilinin yok edilmek üzere olduğunu söylüyor. Bu adli aramadır. Mülki amirin önleme emriyle o eve girilmez. Yol m.116 ve m.119’dur.
- Kişi durduruldu, kimlik verdi, sebep kalktı. Tutmaya devam etmek 4/A’daki süre sınırını aşar.
- Üst, ‘kimlik sormadan her geçen aracı durdur’ diyorsa m.137 işletilir. Suç teşkil ediyorsa yazılı ısrar da emri uygulatmaz.
- 155 polis, 156 jandarma, 112 acil, 110 itfaiyedir. Hat numarası yetki devri değildir.
- Çocuk olayın içindeyse koruma ve kanundaki bildirim işletilir. Görüntü paylaşılmaz.
Kanuna aykırı emir
- Anayasa m.137 üç hâli ayırır. Emir yönetmeliğe, kanuna veya Anayasa’ya aykırı görünürse yerine getirilmez; aykırılık emri verene bildirilir.
- Üst, emri yazı ile yeniler ve ısrar ederse emir yerine getirilir. Bu hâlde yerine getirenin sorumluluğu doğmaz.
- Konusu suç teşkil eden emir hiçbir surette yerine getirilmez. Yerine getiren de sorumluluktan kurtulmaz.
- Yazılı ısrar, suç teşkil eden emri meşru hale getirmez. İki cümle ayrıdır.
Adayların yazdığı sorular
Bu mülakat için henüz yazı yok.